Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej
Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej
Uchwalona 2 kwietnia 1997 r. przez Zgromadzenie Narodowe, została zatwierdzona przez ogólnonarodowe referendum 25 maja 1997 r.
Obejmuje preambułę, opisującą okoliczności jej wydania oraz wyznaczone cele, w treści 13 rozdziałów podzielonych na 243 artykuły.
Prace nad Konstytucją rozpoczęto w 1989 r. w atmosferze głębokich zmian ustrojowych, poprzednia Konstytucja z 1952 r. była już aktem wewnętrznie niespójnym a ze względu na czas i okoliczności powstania nie była akceptowana przez większą część społeczeństwa. W związku z tym Sejm I kadencji postanowił 23 kwietnia 1992 r. o uchwaleniu ustawy o trybie przygotowania i uchwalenia Konstytucji, powołał do życia Komisje Konstytucyjną mającą przygotować nową ustawę zasadniczą.
1 sierpnia 1992 r. uchwalono tzw. Małą Konstytucję, która regulowała stosunki pomiędzy władzą ustawodawczą, wykonawczą, określała kompetencje samorządu terytorialnego i porządkowała podstawowe zasady ustroju państwa. W pozostałych kwestiach nadal obowiązywała Konstytucja z 1952 r.
Pierwsza nowelizacja nowej Konstytucji nastąpiła 8 września 2006 r., kiedy Sejm uchwalił ustawę o Europejskim nakazie aresztowania, następnie 7 maja 2009 r. rozszerzono przesłanki biernego prawa wyborczego. Zmianę uchwalał Sejm, następnie Senat, po czym podpisywał ją Prezydent.
W Rozdziale I Rzeczpospolita, Konstytucja wprowadza zasadę dobra wspólnego, demokratycznego państwa prawnego, jednolitego, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, zwierzchności narodu, bezpośredniego stosowania Konstytucji, która jest najwyższym prawem RP oraz określa stosowanie Konstytucji w odniesieniu do prawa międzynarodowego.
Rozdział drugi dotyczy wolności, praw i obowiązków człowieka i obywatela, trzeci określa źródła prawa, kolejne opisują ustrój RP (Sejm i Senat, Prezydent, Rada Ministrów, Sądy i Trybunały, Samorząd Terytorialny).
Rozdział dziewiąty odnosi się do organów kontroli państwowej i ochrony prawa, dziesiąty dotyczy finansów publicznych a szczególnie trybu uchwalenia ustawy budżetowej, powiązań Narodowego Banku Polskiego i Rady Polityki Pieniężnej ze strukturami państwowymi i ich odpowiedzialności za politykę pieniężna państwa.
Rozdział jedenasty zawiera przepisy dotyczące stanów nadzwyczajnych (wojenny, wyjątkowy, klęski żywiołowej) a dwunasty procedury związane ze zmianą Konstytucji.