Sejm w Polsce
Sejm
W życiu politycznym Polski obecny jest od XVI wieku. Na początku swojego istnienia w naszym kraju skupiał tylko jeden stan, szlachtę, a przynależność zależała od posiadania ziemi. W języku staropolskim jego nazwa oznaczała zjazd ludności. Pierwszy udokumentowany sejm zwołał król Władysław Łokietek w 1331 r. w Chęcinach, co odnotował Jan Długosz.
Obecnie stanowi pierwszą izbę parlamentu, składa się z 460 posłów wybieranych w wyborach powszechnych, równych, bezpośrednich, proporcjonalnych, tajnych.
Zgodnie z Konstytucją kadencja trwa 4 lata, od dnia pierwszego posiedzenia do dnia poprzedzającego zebranie się Sejmu następnej kadencji. Prezydent może rozwiązać Sejm jeżeli nie powiedzie się powołanie Rady Ministrów lub nie otrzyma do podpisu ustawy budżetowej, przedłożonej Sejmowi przez Radę Ministrów w ciągu 4 miesięcy.
Obraduje pod przewodnictwem marszałka przez 3 dni co drugi tydzień, przebieg transmitowany jest przez radio i telewizję. Do pomocy w działaniu powołano Kancelarię Sejmu.
Funkcja ustawodawcza pierwszej izby parlamentu polega na uchwalaniu ustaw, w tym budżetu państwa oraz uchwał, ustanawianie ustroju państwa i wyznaczanie głównych kierunków politycznych.
Do zadań Sejmu należy: powoływanie i zatwierdzanie Rady Ministrów, w szczególnych wypadkach także samodzielne ustanowienie rządu (wotum nieufności do poprzedniego). Wybór i powoływanie: zastępcy przewodniczącego i członków Trybunału Stanu (18), sędziów Trybunału Konstytucyjnego, członków Krajowej Rady Sądownictwa, Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, Rady Polityki Pieniężnej, Rzecznika Praw Obywatelskich, Rzecznika Praw Dziecka, prezesa NIK i NBP (na wniosek Prezydenta), Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, prezesa Instytutu Pamięci Narodowej oraz Marszałka Sejmu w porozumieniu z innymi organami państwowymi.
Może ogłosić wotum nieufności wobec całego rządu lub jednego z ministrów, udzielić absolutorium budżetowego (zatwierdzić budżet proponowany przez rząd), wystosować zapytania poselskie i interpelacje do członków rządu, prezesa NIK lub NBP, którzy mają 21 dni na odpowiedź.
Sejm kontroluje działalność samorządu terytorialnego w sposób pośredni lub bezpośredni na wniosek Prezesa Rady Ministrów.