Sądownictwo
Sądownictwo
Zgodnie z Konstytucją sądownictwo w Polsce składa się z Sądu Najwyższego, sądów powszechnych, wojskowych i administracyjnych.
Sądy powszechne dzielą się na wydziały z przypisanymi kategoriami spraw, lub kilka wydziałów dla tej samej kategorii spraw. W sądach apelacyjnych istnieją wydział cywilny, karny, wydział pracy i ubezpieczeń społecznych, wydział lustracyjny. Sądy okręgowe posiadają wydziały: cywilny, karny, penitencjarny i nadzoru nad wykonywanymi orzeczeniami penitencjarnymi, pracy i ubezpieczeń społecznych, gospodarczy, ochrony konkurencji i konsumentów, sąd wspólnotowy znaków towarowych i wzorów przemysłowych. W sądach rejonowych wydziały: cywilny, karny, rodzinny i nieletnich, pracy i ubezpieczeń społecznych, ksiąg wieczystych, gospodarczy, grodzki, rejestrowy Krajowego Rejestru Sądowego.
Sądownictwo powszechne dzieli się na sądy rejonowe, okręgowe, apelacyjne i Sąd Najwyższy, naczelny organ władzy sądowniczej w Polsce. Sąd Najwyższy sprawuje nadzór nad działalnością sądów powszechnych i wojskowych w zakresie orzecznictwa, rozpatrywania protestów wyborczych oraz stwierdzania ważności wyborów do Sejmu i Senatu oraz wyboru Prezydenta, ważności referendum ogólnokrajowego i konstytucyjnego, opiniowania ustaw i innych aktów normatywnych.
Organami Sądu Najwyższego są: Pierwszy Prezes i Prezes Sądu Najwyższego, Zgromadzenie Ogólne Sędziów, zgromadzenie sędziów izby Sądu Najwyższego.
Sądy powszechne rozstrzygają wszystkie sprawy z zakresu prawa karnego, cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego, prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nie zastrzeżone dla innych sądów.
Sędziów mianuje Prezydent na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, prezesów kierujących sądami mianuje Minister Sprawiedliwości oraz Kierownicy Finansowi Sądów Rejonowych, powoływani przez Ministra Sprawiedliwości. Występują dwie instancje, co daje możliwość naprawienia ewentualnych błędów i uchybień. W Polsce obecnie istnieje 11 sądów apelacyjnych, 45 sądów okręgowych i 323 sądy rejonowe.
Sądy wojskowe dzielą się na wojskowe sądy garnizonowe, wojskowe sądy garnizonowe i Izbę Wojskową (Sąd Najwyższy).
Sądownictwo administracyjne – wojewódzkie sądy administracyjne i Naczelny Sąd Administracyjny
Rada Ministrów
Rada Ministrów
W jej skład wchodzi Prezes Rady Ministrów i ministrowie, mogą być powoływani Wiceprezesi oraz przewodniczący określonych przez ustawy komitetów. Organizację i tryb pracy Rady reguluje Ustawa z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów oraz Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r.
Do funkcji Rady należy prowadzenie polityki wewnętrznej i zagranicznej państwa, kierowanie administracją rządową, zapewnianie wykonywania ustaw. Rada wydaje rozporządzenia, koordynuje i kontroluje prace organów administracji rządowej, chroni interesy skarbu państwa, uchwala projekt budżetu, kieruje jego wykonaniem i uchwala zamknięcie rachunków państwowych oraz sprawozdanie z wykonania budżetu.
Zapewnia także zewnętrzne i wewnętrzne bezpieczeństwo kraju, porządek publiczny, sprawuje ogólne kierownictwo w zakresie kontaktów z innymi państwami oraz organizacjami międzynarodowymi, zawiera z nimi umowy wymagające ratyfikacji i zatwierdzenia jak również wypowiada tego typu umowy.
Sprawuje kierownictwo w dziedzinie obronności kraju, należą do niej sprawy polityki nie zastrzeżone dla innych organów lub samorządu terytorialnego.
Do organów wewnętrznych należą stałe lub tymczasowe komitety, powoływane do rozpatrzenia spraw, rady i zespoły opiniodawcze lub doradcze. Mogą zostać powołane przez Prezesa Rady Ministrów w drodze zarządzenia na wniosek członka Rady lub z inicjatywy premiera, który określa ich nazwę, skład, zakres działania i tryb postępowania.
Rada może powołać komisję do opracowania projektów kodyfikacji dziedzin prawa, z członków rządu i reprezentantów zainteresowanych instytucji i środowisk.
Przy Prezesie działa Rada Legislacyjna i Rządowe Centrum Legislacji.
Rząd powstaje na drodze procedury, według której Prezydent powołuje Prezesa Rady Ministrów w ciągu 14 dni od pierwszego posiedzenia Sejmu (lub przyjęcia dymisji poprzedniego rządu), który ma za zadanie utworzyć rząd. Premier w ciągu 14 dni ma obowiązek przedstawić skład osobowy rządu Prezydentowi, który powołuje ich i odbiera przysięgę.
Premier ma kolejne dwa tygodnie na przedstawienie Sejmowi programu działania (exposé) z wnioskiem u udzielenie wotum zaufania, które Sejm uchwala bezwzględną większością głosów przy obecności co najmniej połowy ustawowej liczby członków.