Demokracja parlamentarna
Demokracja parlamentarna
Termin demokracja wywodzi się z języka greckiego i został utworzony ze słów „lud” i „rządze”, oznaczając władzę ludu czyli ogółu pełnoprawnych obywateli. Obecnie dominuje demokracja parlamentarna, w której uprawnienie do głosowania wybierają członków parlamentu jako przedstawicieli.
Liczba mandatów zależy od ilości oddanych głosów na poszczególne partie oraz obowiązującej ordynacji wyborczej. Gwarantem jej istnienia jest konstytucja. Może być stopniowana, co oznacza że w ustroju udział ogółu obywateli może być różny, większy lub mniejszy. Na przykład we współczesnych monarchiach konstytucyjnych władza formalnie należy do króla lecz faktycznie wzajemne stosunki między władcą a poddanymi reguluje konstytucja, która może oddać całą władzę poddanym.
Demokracja pośrednia, zwana też przedstawicielską, to rodzaj demokracji, w której decyzję podejmują przedstawiciele społeczeństwa wybrani w wyborach.
Według obecnie przyjmowanych kryteriów za państwa demokratyczne uznaje się takie, których ustrój opiera się na dostępności polityki dla wszystkich zainteresowanych bez ograniczeń klasowych, rasowych, majątkowych, religijnych lub ze względu na płeć. Muszą posiadać możliwość wybierania kandydatów na stanowiska publiczne przez ogół obywateli, stanowiska te mają być dostępne dla wszystkich, nie objętych wyrokiem sądowym pozbawiającym praw publicznych.
Częścią demokracji jest suwerenność narodu oznaczająca, że władza zwierzchnia należy do społeczności żyjącej w granicach państwa oraz zasada reprezentacji oznaczająca przekazywanie uprawnień przysługujących władzy na przedstawicieli wybieranych przez naród w wyborach powszechnych i działających następnie pod kontrolą narodu.
Wybory uznawane są za główne źródło prawomocności władzy, w ten sposób potwierdzana jest jej legalność na drodze cyklicznych wyborów powszechnych. Obywatele mają prawo zrzeszać się w partie polityczne i wybierać przedstawicieli władzy spośród różnych orientacji politycznych. W państwie demokratycznym istnieją wyspecjalizowane instytucje kontrolujące władzę aby zapobiec jej nadużyciu. Ośrodki władzy kontrolują się wzajemnie oraz na drodze zorganizowanej opozycji politycznej.
Obywatele posiadają wolność przekonań, religii i wypowiedzi.
Istnieją instytucje chroniące prawa obywatelskie na przykład przed nadmierną i nieuzasadnioną ingerencją władzy w życie jednostek.
Sejm w Polsce
Sejm
W życiu politycznym Polski obecny jest od XVI wieku. Na początku swojego istnienia w naszym kraju skupiał tylko jeden stan, szlachtę, a przynależność zależała od posiadania ziemi. W języku staropolskim jego nazwa oznaczała zjazd ludności. Pierwszy udokumentowany sejm zwołał król Władysław Łokietek w 1331 r. w Chęcinach, co odnotował Jan Długosz.
Obecnie stanowi pierwszą izbę parlamentu, składa się z 460 posłów wybieranych w wyborach powszechnych, równych, bezpośrednich, proporcjonalnych, tajnych.
Zgodnie z Konstytucją kadencja trwa 4 lata, od dnia pierwszego posiedzenia do dnia poprzedzającego zebranie się Sejmu następnej kadencji. Prezydent może rozwiązać Sejm jeżeli nie powiedzie się powołanie Rady Ministrów lub nie otrzyma do podpisu ustawy budżetowej, przedłożonej Sejmowi przez Radę Ministrów w ciągu 4 miesięcy.
Obraduje pod przewodnictwem marszałka przez 3 dni co drugi tydzień, przebieg transmitowany jest przez radio i telewizję. Do pomocy w działaniu powołano Kancelarię Sejmu.
Funkcja ustawodawcza pierwszej izby parlamentu polega na uchwalaniu ustaw, w tym budżetu państwa oraz uchwał, ustanawianie ustroju państwa i wyznaczanie głównych kierunków politycznych.
Do zadań Sejmu należy: powoływanie i zatwierdzanie Rady Ministrów, w szczególnych wypadkach także samodzielne ustanowienie rządu (wotum nieufności do poprzedniego). Wybór i powoływanie: zastępcy przewodniczącego i członków Trybunału Stanu (18), sędziów Trybunału Konstytucyjnego, członków Krajowej Rady Sądownictwa, Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, Rady Polityki Pieniężnej, Rzecznika Praw Obywatelskich, Rzecznika Praw Dziecka, prezesa NIK i NBP (na wniosek Prezydenta), Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, prezesa Instytutu Pamięci Narodowej oraz Marszałka Sejmu w porozumieniu z innymi organami państwowymi.
Może ogłosić wotum nieufności wobec całego rządu lub jednego z ministrów, udzielić absolutorium budżetowego (zatwierdzić budżet proponowany przez rząd), wystosować zapytania poselskie i interpelacje do członków rządu, prezesa NIK lub NBP, którzy mają 21 dni na odpowiedź.
Sejm kontroluje działalność samorządu terytorialnego w sposób pośredni lub bezpośredni na wniosek Prezesa Rady Ministrów.
Decyzje polityczne, partie niszowe
Decyzje polityczne
Dlaczego rządzenie krajem jest takie trudne? Ot po prostu trzeba się z wieloma ludźmi dogadać. W tym między innymi z koalicjantami i z opozycją, a to naprawdę nie jest łatwe. Koalicjant zawsze chce coś dla siebie ugrać przy okazji negocjacji, a to dodatkowe stanowisko, a to poparcie. Z kolei opozycja, no cóż, gdyby ta była tylko strażnikiem rządowych poczynań, nie było by tak źle. Natomiast opozycja, ze swej natury musi być, no co tu dużo mówić… w opozycji. Czasami nawet wtedy, gdy przeczy to jakiejkolwiek racjonalności. Po prostu wypada mieć odmienne zdanie i od czasu do czasu jakieś rządowe poczynania zablokować. Niestety nie jest to charakterystyczne jedynie dla konkretnej konfiguracji parlamentarnej. Sytuacja powtarza się w każdych warunkach. Zatem zdobycie realnej władzy można bez wątpienia uznać za duży sukces. Niemniej jej dzierżenie do już zupełnie inna sprawa, najczęściej wcale nie do pozazdroszczenia. W końcu krytykowanie czy doradzanie może być dość prostym i mało pracochłonnym zajęciem, gorzej natomiast, gdy w warunkach ciągłej krytyki trzeba podejmować decyzje.
Partie niszowe
Prawie każdy potrafi wymienić partie polityczne, które wchodzą w skład parlamentu, ale mało kto zdaje sobie sprawę z tego, że nie są one jedynymi partiami w kraju. Istnieje bowiem wiele partii pozaparlamentarnych. Ich egzystencja nie jest taka łatwa, bowiem nie wspiera jej państwo, muszą więc same zdobywać środki na działalność. Mimo wszystko jednak ciągle działają i w okolicach wyborów zwykle o sobie przypominają. Najczęściej powstają w ten sam sposób. To znaczy, bardziej aktywny i nieprzystający do linii dużej partii polityk, odłącza się od niej i tworzy własne ugrupowanie. Jak pokazuje historia, takich partii w przeciągu ostatnich kilku lat powstało wiele. Żadna z nich nie osiągnęła jednak znaczących wyników w wyborach parlamentarnych. Jej liderzy mieli też zupełnie marginalne znaczenie w wyborach prezydenckich. Zdarza się też, że tego rodzaju ugrupowania polityczne zakładają ludzie o zgoła oryginalnych poglądach, które można uznać za raczej marginalne, to również sprawia, że nie mogą one liczyć na specjalne poparcie społeczne.
Politologia & wybory
Politologia
Nauką, która zajmuje się polityką i jej wszystkimi aspektami jest politologia, czyli nauka o polityce. Politologia uczy młodych ludzi w jaki sposób powinno się rozwiązywać sprawy wagi państwowej. Uczy również sztuki dyskutowania i prowadzenia rozmów. Człowiek studiujący politykę powinien kierować się społecznymi pobudkami, powinien poświęcić się dla dobra swojego społeczeństwa, w taki sposób aby jego działalność przyniosła krajowi wiele korzyści. Jak doświadczenie pokazuje, większość polityków z zawodu nie jest politologiem. Najlepszym nauczycielem życia jest samo życie, a tego nie można nauczyć się na wykładach, dlatego też politologia powinna być tylko narzędziem pomocniczym u kogoś kto chce pieścić stanowisko w służbie publicznej. Politologia to tylko teoria, która ma pomóc wejść młodemu człowiekowi w zawikłany świat polityki, który pozostawia tylko jednostki mocne i silne. Reszta działaczy sama się wykrusza nie mogąc sobie poradzić w świecie polityki, który nie zawsze jest kolorowy i przyjemny.
Wybory
Jednym z najważniejszych okresów dla polityków są wybory do parlamentu, a także wybory prezydenckie, czy pomniejsze wybory do gmin. Każdy polityk kandydujący na określone stanowisko powinien sonie przygotować plan kampanii, według którego ma dożyć do wyborów. U najważniejszych polityków sprawami kampanii wyborczej zajmują się osoby, które wchodzą w skład sztabów wyborczych. Przygotowują one kampanię i pełnią nad nią kontrolę. Kandydat na stanowisko musi przekonać swoich wyborców, ze warto na niego głosować i że jest on odpowiednią osobą na to stanowisko. Żeby to osiągnąć potrzebne są obietnice czyli tak zwana kiełbasa wyborcza. Politycy prześcigają się w obietnicach licząc, że wyborcy wybiorą tego który najwięcej obieca. A w polityce chodzi o to, żeby obiecywać, to co jest możliwe do realizacji, a nie to co jest tylko słowem bez poparcia czynu. Niestety w polityce jest tak, że obietnice tworzy się bardzo szybko, a na ich realizację czeka się całymi latami, a czasem są zapominane przez polityków.