Prezydent
Prezydent
Według obowiązującej Konstytucji, Prezydent jest najwyższym przedstawicielem polskich władz, gwarantującym ciągłość władzy państwowej, czuwającym nad przestrzeganiem Konstytucji. Prezydent jest zwierzchnikiem Sił Zbrojnych RP.
Urząd istnieje nieprzerwanie od 1922 r., po ogłoszeniu 1 września 1939 r. stanu wojny w państwie rząd z prezydentem rozpoczęli ewakuację z kraju do Rumunii, gdzie zostali internowani. Groziło to zerwaniem ciągłości władzy państwowej, zwłaszcza że zastępca prezydenta, marszałek Rydz-Śmigły także został internowany. W tej sytuacji prezydent Mościcki ustąpił z urzędu i na mocy Konstytucji kwietniowej wyznaczył swoim następcą ambasadora w Wielkiej Brytanii, Władysława Raczkiewicza, co rozpoczęło działanie rządu na uchodźstwie w Londynie.
Ostatni prezydent RP na uchodźstwie, Ryszard Kaczorowski ustąpił z urzędu w 1990 r. w związku z pierwszymi po II wojnie światowej wolnymi wyborami na urząd prezydencki. Nastąpiło przekazanie insygniów II Rzeczpospolitej Lechowi Wałęsie.
W Polsce Ludowej urząd istniał tylko w latach 1947-1952, później jego rolę przejęła Rada Państwa z Przewodniczącym Rady Państwa.
Obecnie prezydent jest wybierany na 5 lat i może być ponownie wybrany tylko raz, rozpoczyna urzędowanie w dniu złożenia przysięgi przed Zgromadzeniem Narodowym według tekstu zapisanego w Konstytucji.
Prezydent ma prawo zarządzić referendum za zgodą wyrażoną przez większość senatorów, wnioskować do Marszałka Sejmu o przeprowadzenie referendum zatwierdzające ustawę o zmianie Konstytucji uchwalonej przez parlament, może zgłosić projekt ustawy o zmianie Konstytucji.
Zarządza wybory parlamentarne i wyznacza ich termin (dzień wolny od pracy), zwołuje pierwsze posiedzenie Sejmu i Senatu, wyznacza Marszałka Seniora w Sejmie i Senacie, otwiera pierwsze posiedzenie Senatu.
Może skrócić kadencję parlamentu (fakultatywnie lub obligatoryjnie), zwrócić się z orędziem do Sejmu, Senatu lub Zgromadzenia Narodowego bez możliwości przeprowadzenia debaty (ze względu na autorytet Głowy Państwa).
Prezydent posiada inicjatywę ustawodawczą, prawo zgłaszania poprawki do ustaw przez siebie zgłoszonych, weta ustawodawczego przekazującego ustawę Sejmowi do ponownego rozpatrzenia (musi zakwestionować całą ustawę).
Przed podpisaniem może zwrócić się do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności ustawy z Konstytucją.
System polityczny w Polsce
System polityczny w Polsce
Ustrój polityczny Trzeciej Rzeczpospolitej został określony przez Konstytucję uchwaloną 2 kwietnia 1997 r. przez Zgromadzenie Narodowe.
Polska jest republiką parlamentarną, realizuje zasady suwerenności narodu, niepodległości i suwerenności państwa. Demokratycznego państwa prawnego, społeczeństwa obywatelskiego (zdolnego do samoorganizacji i realizacji celów bez impulsu ze strony władzy), trójpodziału władzy (podzieloną na ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą), pluralizmu (większa ilość partii politycznych), legalizmu, społecznej gospodarki rynkowej oraz godności człowieka.
Określana jest jako państwo unitarne czyli charakteryzujące się wewnętrzną jednolitością, jednostki administracyjne są jednolicie zorganizowane i podporządkowane organom naczelnym, organy regionalne są niezależne od rządu, występuje dobrze rozwinięty samorząd terytorialny o wyraźnych kompetencjach, władza centralna podejmuje tylko najważniejsze decyzje.
Władzę ustawodawczą sprawują Sejm i Senat. Sejm składa się z 460 posłów wybieranych na 4 lata, jego kadencje w wyjątkowych przypadkach może skrócić prezydent. Senat, druga izba polskiego parlamentu składa się ze 100 senatorów wybieranych na 4 lata, jego kadencja rozpoczyna się i kończy wraz z kadencja Sejmu, w przypadku wygaśnięcia mandatu Prezydent zarządza wybory uzupełniające.
Inicjatywa ustawodawcza przysługuje posłom w Sejmie, Senatowi, Prezydentowi, Radzie Ministrów, obywatelskiej inicjatywie ustawodawczej. Ograniczona jest w wypadku ustaw związanych z budżetem, które należą do wyłącznej kompetencji Rady Ministrów oraz zmiana Konstytucji przyznanej 1/5 posłów, Senatowi i Prezydentowi.
Władza wykonawcza należy do Rady Ministrów i Prezydenta. Rada Ministrów, popularnie zwana rządem , składa się z Prezesa Rady Ministrów (premiera) oraz ministrów. Prezydent jest najwyższym przedstawicielem władz polskich i gwarantem ciągłości władzy państwowej. Wybierany na 5 letnią kadencję może ponownie objąć to stanowisko tylko raz.
Szczególną formą obrad parlamentu jest wspólne posiedzenie posłów i senatorów w postaci Zgromadzenia Narodowego, pod przewodnictwem Marszałka Sejmu. Przyjmuje przysięgę nowego Prezydenta, stwierdzić jego niezdolność do sprawowania urzędu ze względu na stan zdrowia, postawić go przed Trybunałem Stanu (w tym czasie jego władza jest zawieszona).
Arena
Arena polityczna
Terminologia wojskowa jest bardzo często wykorzystywana w wiecie polityki. Dzieje się tak ponieważ często spory polityków z innych ugrupowań przypominają wojną zamiast kulturalnej dyskusji. Na przykład o polu działań polityków mówi się jako o arenie politycznej, czyli miejscu na którym dochodzi do poważnej walki między stronnictwami. Na arenie politycznie może nie leje się krew ale padają tam ciężkie słowa, oskarżenia czy też podejrzenia, które często mają większy kaliber niż niejeden pocisk. Na politycznej arenie poległ już niejeden polityk, który chciał wygrać za wszelką cenę nie chodząc na kompromisy. Niestety na tej płaszczyźnie trzeba być elastycznym. Z jednej strony trzeba być jak lew odważnym i silnym, a z drugie strony trzeba postępować jak lis, chytrze i podstępnie, tylko takie postępowanie pozwala osiągnąć sukces polityką. Tyle że postępowanie lisa należy ukryć pod płaszczykiem kulturalnej dyskusji, w której liczą się prawdziwe i mocne argumenty obalające stanowisko przeciwnika z porażającą siłą.
Najważniejszy polityk
Najważniejszym politykiem w kraju jest prezydent, czyli przedstawiciel narodu na arenie międzynarodowej. Prezydentem może zostać praktycznie każdy, ponieważ wybierany jest przez całe społeczeństwo. Prezydent nie musi mieć wykształcenia wyższego, ponieważ uderzałoby to w zasady demokracji. Rola najważniejszego polityka w kraju w zasadzie sprowadza się do reprezentowania państwa za granicą i do zwierzchnictwa nad siłami zbrojnymi. Większą władzę w kraju ma premier, który przewodniczy radzie ministrów. Prezydent jednak jest najważniejszym politykiem ze względu na prestiż i role tego stanowiska. Głowa państwa musi być otoczona szacunkiem i powagą. Prezydent wraz ze swoją małżonką mieszka w Pałacu Prezydenckim, gdzie również przyjmuje ważnych, zagranicznych gości. Najważniejszy polityk w kraju mas bardzo dużo pracy, musi on utrzymywać przyjazne stosunki z prezydentami innych państw i nawiązywać z nimi kontakty nie tylko towarzyskie ale i gospodarcze. Od prezydenta zależy jak nasz kraj jest widziany za granicą.