Senat
Senat
Wywodzi się od najwybitniejszych dostojników Królestwa Polskiego, którzy stanowili radę królewską, służąc królowi pomocą w zarządzaniu państwem i rozwiązywaniu problemów. Od końca XV wieku stanowił wyższą izbę sejmu, w jego skład wchodzili biskupi katoliccy oraz wyżsi urzędnicy państwa (wojewodowie i kasztelanowie) mianowani przez króla.
Po latach zaborów instytucja ta została przywrócona w 1921 r., pomimo sprzeciwu lewicy.
Obecnie stanowi drugą izbę polskiego parlamentu, złożoną ze 100 senatorów wybieranych w wyborach powszechnych, w systemie większości względnej na 4 lata, rozpoczynające się i kończące wraz z kadencją Sejmu. W przypadku wygaśnięcia któregoś z mandatów, Prezydent ogłasza wybory uzupełniające.
Organami są Marszałek, Prezydium Senatu, Konwent Seniorów i Komisje senackie. Marszałek stoi na straży praw i godności tej instytucji, spełnia funkcje reprezentacyjne, prowadzi rozmowy z Sejmem, parlamentami zagranicznymi organami UE, ustala plan pracy Senatu, zwołuje posiedzenia, ustala projekt porządku obrad, przewodniczy obradom i czuwa nad ich przebiegiem.
Zarządza drukowanie ustaw uchwalonych przez Sejm, opinie Komisji Spraw Unii Europejskiej i innych druków senackich, po czym wręcza je senatorom. Zwołuje Prezydium Senatu i Konwent Seniorów, ocenia wykonywanie przez organy państwowe i samorządowe obowiązki wobec Senatu.
Do zadań Prezydium Senatu należy dokonywanie interpretacji regulaminu Senatu, zlecanie komisjom senackim spraw w danym zakresie, ustala zasady organizowania doradztwa naukowego na rzecz Senatu, powołuje doradców, opiniuje sprawy wniesione przez marszałka. W jego skład wchodzi Marszałek i wicemarszałkowie. Podobnie jak w Konwencie Seniorów, gdzie uczestniczą również przedstawiciele klubów parlamentarnych, poselskich oraz porozumień poselskich a z głosem doradczym Szef Kancelarii Sejmu.
Do zadań Konwentu należy opiniowanie projektu planów prac Sejmu, projekty porządku dziennego posiedzeń Sejmu, wybór organów, zadania i przebieg prac Kancelarii lub inne sprawy przekazane przez Marszałka lub Prezydium Sejmu. Zapewnia współdziałanie klubów senackich i kół senackich.
W celu rozpatrywania i przygotowywania spraw, będących przedmiotem zainteresowania tej instytucji, Senat powołuje komisje senackie, które wyrażają zdanie w sprawach przekazanych pod ich obrady przez Marszałka lub Prezydium.
Rada Ministrów
Rada Ministrów
W jej skład wchodzi Prezes Rady Ministrów i ministrowie, mogą być powoływani Wiceprezesi oraz przewodniczący określonych przez ustawy komitetów. Organizację i tryb pracy Rady reguluje Ustawa z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów oraz Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r.
Do funkcji Rady należy prowadzenie polityki wewnętrznej i zagranicznej państwa, kierowanie administracją rządową, zapewnianie wykonywania ustaw. Rada wydaje rozporządzenia, koordynuje i kontroluje prace organów administracji rządowej, chroni interesy skarbu państwa, uchwala projekt budżetu, kieruje jego wykonaniem i uchwala zamknięcie rachunków państwowych oraz sprawozdanie z wykonania budżetu.
Zapewnia także zewnętrzne i wewnętrzne bezpieczeństwo kraju, porządek publiczny, sprawuje ogólne kierownictwo w zakresie kontaktów z innymi państwami oraz organizacjami międzynarodowymi, zawiera z nimi umowy wymagające ratyfikacji i zatwierdzenia jak również wypowiada tego typu umowy.
Sprawuje kierownictwo w dziedzinie obronności kraju, należą do niej sprawy polityki nie zastrzeżone dla innych organów lub samorządu terytorialnego.
Do organów wewnętrznych należą stałe lub tymczasowe komitety, powoływane do rozpatrzenia spraw, rady i zespoły opiniodawcze lub doradcze. Mogą zostać powołane przez Prezesa Rady Ministrów w drodze zarządzenia na wniosek członka Rady lub z inicjatywy premiera, który określa ich nazwę, skład, zakres działania i tryb postępowania.
Rada może powołać komisję do opracowania projektów kodyfikacji dziedzin prawa, z członków rządu i reprezentantów zainteresowanych instytucji i środowisk.
Przy Prezesie działa Rada Legislacyjna i Rządowe Centrum Legislacji.
Rząd powstaje na drodze procedury, według której Prezydent powołuje Prezesa Rady Ministrów w ciągu 14 dni od pierwszego posiedzenia Sejmu (lub przyjęcia dymisji poprzedniego rządu), który ma za zadanie utworzyć rząd. Premier w ciągu 14 dni ma obowiązek przedstawić skład osobowy rządu Prezydentowi, który powołuje ich i odbiera przysięgę.
Premier ma kolejne dwa tygodnie na przedstawienie Sejmowi programu działania (exposé) z wnioskiem u udzielenie wotum zaufania, które Sejm uchwala bezwzględną większością głosów przy obecności co najmniej połowy ustawowej liczby członków.